Class 7 Sanskrit Paper 2026
इस प्रश्नपत्र में दिए गए सभी प्रश्न अनिवार्य हैं। प्रत्येक प्रश्न का उत्तर स्पष्ट और शुद्ध लेखन में लिखें। उत्तर लिखते समय प्रश्न संख्या अवश्य अंकित करें। प्रश्नपत्र को ध्यानपूर्वक पढ़कर ही उत्तर देना प्रारम्भ करें।
[विद्यालय का नाम]
वार्षिक परीक्षा 2025-26
कक्षा – 7 | विषय – संस्कृत
दिनांक :
समय: 2 घंटे | पूर्णांक: 70
खण्ड – अ (वस्तुनिष्ठ प्रश्न – 8 अंक)
1. अशोक स्तम्भः कुत्र अस्ति ? (1 अंक)
(अ) प्रयागे
(ब) देहल्याम्
(स) सारनाथे
(द) जयपुरे
2. मनुष्याणां शरीरस्थो महान् रिपुः कः ? (1 अंक)
(अ) आलस्यम्
(ब) बन्धुः
(स) आरोग्यम्
(द) वैभवम्
3. रमायाः मातुः नाम किम् आसीत ? (1 अंक)
(अ) लक्ष्मीबाई
(ब) प्रमाबाई
(स) राजबाई
(द) सुधाबाई
4. “एकदा धीवराः तत्र” अत्र पूरणीयं क्रियापदं किम? (1 अंक)
(अ) आगच्छत्
(ब) आगच्छन्
(स) आगच्छ
(द) आगच्छाम्
5. सर्वमपि कया साध्यते? (1 अंक)
(अ) क्रोधेन
(ब) क्षमया
(स) पराक्रमेण
(द) खड्गेन
6. ‘अतीव’ पदस्य सन्धि विच्छेदम् भवति (1 अंक)
(अ) अति+एव
(ब) अती+एव
(स) अत+एवं
(द) अति+इव
7. ‘उप’ उपसर्ग युक्त पर नहीं है- (1 अंक)
(अ) उपकारः
(ब) उपाचार्यः
(स) उपर्युक्तः
(द) उपचारः
8. “मित्राभ्यां दत्तं वचनं विस्मृत्य सः अवदतः ।” रेखांकित पद में प्रयुक्त प्रत्यय है- (1 अंक)
(अ) यत्
(ब) क्तवतु
(स) कत्वा
(द) तुमुन
खण्ड – ब (विकाराण संबंधी प्रश्न – 12 अंक)
9. मञ्जूषातः उचितानि अव्ययपदानि चित्वा रिक्त स्थानानि पूरयत- (3 अंक)
(मञ्जूषा तथा, यदि, अपि, श्वः, सह, यथा)
(i) एकः कूर्म…………………… तत्रैव प्रतिवसति स्म।
(ii) वयं …………….मत्स्य कूर्मादीन।
(iii) यथाऽहम अन्य हृदयं गच्छामि ………….कुरुतम् ।
(मञ्जूषा तथा, यदि, अपि, श्वः, सह, यथा)
(i) एकः कूर्म…………………… तत्रैव प्रतिवसति स्म।
(ii) वयं …………….मत्स्य कूर्मादीन।
(iii) यथाऽहम अन्य हृदयं गच्छामि ………….कुरुतम् ।
10. पठ् धातु का लृट लकार में तीनों वचनों एवं पुरुषों में धातु रूप लिखो। (4 अंक)
11. अपनी पाठ्य पुस्तक में कोई एक श्लोक लिखो जो इस प्रश्न पत्र में न हो। (5 अंक)
खण्ड – स (अतिलघु उत्तर – 6 अंक)
12. निम्न लिखित प्रश्नों के उत्तर एक शब्द में संस्कृत में लिखो- (3 अंक)
(i) गिरिजायाः गृह सेविकायाः नाम किमासीत् ?
(ii) त्रिवर्णः ध्वजः कस्य प्रतीकः?
(iii) कस्मिन् सर्वदा सुखमेव वर्तते?
(i) गिरिजायाः गृह सेविकायाः नाम किमासीत् ?
(ii) त्रिवर्णः ध्वजः कस्य प्रतीकः?
(iii) कस्मिन् सर्वदा सुखमेव वर्तते?
13. निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर एक वाक्य में संस्कृत में लिखो- (3 अंक)
(i) संस्कृत वैदुष्येण रमा काभ्यां विभूषिता?
(ii) कचछपः कम् उपायं वदति?
(iii) पौराः कीदृशः कुर्यम् अपश्यन्?
(i) संस्कृत वैदुष्येण रमा काभ्यां विभूषिता?
(ii) कचछपः कम् उपायं वदति?
(iii) पौराः कीदृशः कुर्यम् अपश्यन्?
खण्ड – द (लघु उत्तरीय – 23 अंक)
14. रेखांकित पदमाघृत्य प्रश्न निर्माण कुरुत- (3 अंक)
(i) दर्शना आश्चर्येण मालिनीं पश्यति।
(ii) रमाबाई मुम्बईनगरे ‘शारदा-सदनम् अस्थापयत्।
(iii) सत्येन वातिः बायुः ।
(i) दर्शना आश्चर्येण मालिनीं पश्यति।
(ii) रमाबाई मुम्बईनगरे ‘शारदा-सदनम् अस्थापयत्।
(iii) सत्येन वातिः बायुः ।
15. निम्नलिखित गद्यांश का सप्रसंग संस्कृते अनुवाद लिखिए- (8 अंक)
स्त्री शिक्षा क्षेत्रे अग्रगण्या पण्डिता रमाबाई 1858 तमे खिष्टाब्दे जन्म अलमत। तस्याः पिता अनन्तशास्त्री डोंगरे माता च लक्ष्मीबाई आस्ताम्। तस्मिन् काले स्त्रीशिक्षायाः स्थिति चिन्तनीया आसीत्। स्त्रीणां कृते संस्कृत शिक्षणं प्रायः प्रचलितं नासीत्।
(क) पण्डिता रमाबाई का जन्म कदा अभवत्?
(ख) तस्याः पिता का नाम किम् आसीत्?
(ग) तस्मिन्काले स्त्री शिक्षा की स्थिति किम् आसीत्?
(घ) स्त्री संस्कृत शिक्षायाः हेतु किम् कारणं न आसीत्?
स्त्री शिक्षा क्षेत्रे अग्रगण्या पण्डिता रमाबाई 1858 तमे खिष्टाब्दे जन्म अलमत। तस्याः पिता अनन्तशास्त्री डोंगरे माता च लक्ष्मीबाई आस्ताम्। तस्मिन् काले स्त्रीशिक्षायाः स्थिति चिन्तनीया आसीत्। स्त्रीणां कृते संस्कृत शिक्षणं प्रायः प्रचलितं नासीत्।
(क) पण्डिता रमाबाई का जन्म कदा अभवत्?
(ख) तस्याः पिता का नाम किम् आसीत्?
(ग) तस्मिन्काले स्त्री शिक्षा की स्थिति किम् आसीत्?
(घ) स्त्री संस्कृत शिक्षायाः हेतु किम् कारणं न आसीत्?
16. निम्नलिखित श्लोक का संस्कृते अनुवाद कीजिए – (8 अंक)
सत्यम् ब्रूयात् प्रियं ब्रूयात् न ब्रूयात् सत्यमप्रियम् ।
प्रियं च नानृत ब्रूयात् एष धर्मः सनातनः ।।
(क) “सत्यम् ब्रूयात् प्रियं ब्रूयात्” एतत् किम् अर्थं वदति?
(ख) एषः श्लोकः सत्यवचनस्य महत्त्वं कथं प्रकाशयति?
(ग) “न ब्रूयात् सत्यमप्रियम्” एतत् किम् अर्थं दर्शयति?
(घ) एषः श्लोकः धर्मस्य कस्य प्रकारेण उद्घोषणं कर्तुम् इच्छति?
सत्यम् ब्रूयात् प्रियं ब्रूयात् न ब्रूयात् सत्यमप्रियम् ।
प्रियं च नानृत ब्रूयात् एष धर्मः सनातनः ।।
(क) “सत्यम् ब्रूयात् प्रियं ब्रूयात्” एतत् किम् अर्थं वदति?
(ख) एषः श्लोकः सत्यवचनस्य महत्त्वं कथं प्रकाशयति?
(ग) “न ब्रूयात् सत्यमप्रियम्” एतत् किम् अर्थं दर्शयति?
(घ) एषः श्लोकः धर्मस्य कस्य प्रकारेण उद्घोषणं कर्तुम् इच्छति?
17. निम्नलिखित वाक्यों का संस्कृत में अनुवाद करो। (4 अंक)
(अ) मैं ईश्वर को याद करता हूँ।
(ब) रमेश गाँव में पढ़ता था।
(स) सदा सत्य बोलो!
(द) हिमालय सबसे उच्च पर्वत है।
(अ) मैं ईश्वर को याद करता हूँ।
(ब) रमेश गाँव में पढ़ता था।
(स) सदा सत्य बोलो!
(द) हिमालय सबसे उच्च पर्वत है।
खण्ड – घ (व्याकरण एवं लेखन – 21 अंक)
18. ‘दुर्बुद्धिः विनश्याति’ कथा का सार हिन्दी में एक पृष्ठ में लिखे। (7 अंक)
19. निम्नलिखित में से किसी एक विषय पर संस्कृत भाषा में पाँच वाक्य लिखो। (7 अंक)
(1) अस्माकम् ग्राम
(2) धेनु
(3) मम् विद्यालयः
(1) अस्माकम् ग्राम
(2) धेनु
(3) मम् विद्यालयः
20. त्वम् रूग्णो असि, स्वकीय प्रधानाध्यापकस्य कृते दिवसत्रयस्यावकाशार्थम् प्रार्थनापत्रम् संस्कृत-भाषायां लेखनीयम् । (7 अंक)
apnigovt.com
📢 Latest Question Papers & Govt Updates ke liye Follow Karein
Free worksheets, exams PDFs aur important updates sabse pehle paane ke liye


